Er ligt een nieuw wetsvoorstel over maatwerk in het onderwijs met als doel om schooluitval te voorkomen. In de praktijk zien we dagelijks wat de gevolgen zijn wanneer jongeren geen toegang hebben tot onderwijs. Het wetsvoorstel geeft onder andere vervolg aan het experiment onderwijszorgarrangementen (OZA’s).

Vanuit de BGZJ (de Nederlandse GGZ, Vereniging gehandicaptenzorg Nederland en Jeugdzorg Nederland) hebben we samen met Sociaal Werk Nederland gereageerd op het wetsvoorstel. 

We ondersteunen de doelstelling van het wetsvoorstel. Het is positief dat het wetsvoorstel onderwijsdeelname voor meer jeugdigen mogelijk maakt. Daarnaast waarderen wij dat de ruimte die het experiment onderwijszorgarrangementen (OZA’s) biedt om af te wijken van onderwijslocatie, onderwijstijd, onderwijsinhoud en bekostiging, structureel zal worden verankerd en dat maatwerk ook voor jeugdigen die (nog) niet ingeschreven staan kan worden ingezet.

  • Het wetsvoorstel creëert meer mogelijkheden voor individueel maatwerk zonder aanvullende financiering. Hierdoor bestaat het risico dat collectief georganiseerde vormen van ondersteu-ning onder druk komen te staan, terwijl deze juist een belangrijke preventieve functie vervul-len en kunnen voorkomen dat specialistische vormen van ondersteuning moeten worden geor-ganiseerd.
  • Ten tweede kent het wetsvoorstel samenwerkingsverbanden veel beleidsvrijheid toe, zonder afgebakende rol en verantwoordelijkheid. Hoewel deze flexibiliteit kansen biedt, zien wij nu al grote verschillen tussen regio’s en de rol van de samenwerkingsverbanden. Zonder nadere ka-ders bestaat het risico op toenemende regionale verschillen in toegang, ondersteuning en in-zet van middelen. Waardoor kinderen en jongeren in verschillende regio’s verschillende kan-sen krijgen. Ook in de beschrijving van de doelgroep zou meer expliciet kunnen worden ge-maakt dat het ook kan gaan om maatwerk voor kinderen en jongeren met een verstandelijke of meervoudige beperking.
  • Ten derde vraagt het wetsvoorstel om intensieve samenwerking tussen onderwijs, gemeenten, sociaal werk, jeugdhulp en zorg, terwijl financiering, verantwoordelijkheden en regionale inde-lingen nog steeds verschillen. Het wetsvoorstel verwijst naar het wetsvoorstel reikwijdte, maar dat wetsvoorstel borgt het eenvoudiger kunnen organiseren van ondersteuning in en om scho-len nog onvoldoende.
  • Tot slot vragen wij aandacht voor de kwaliteit van onderwijs-zorgarrangementen. Nu onder-wijs en ondersteuning vaker buiten de reguliere schoolsetting kunnen worden georganiseerd, is het belangrijk dat helder is welke kwaliteitseisen gelden en hoe toezicht wordt georgani-seerd.

Om de doelstellingen van het wetsvoorstel te realiseren, doen wij de volgende voorstellen:

  • Borg expliciet de samenhang tussen individuele maatwerkvoorzieningen en collectieve onder-steuningsvoorzieningen, zodat collectieve ondersteuning beschikbaar en toegankelijk blijft.
  • Zorg voor voldoende financiële randvoorwaarden om te voorkomen dat uitbreiding van indivi-dueel maatwerk ten koste gaat van bestaande collectieve voorzieningen.
  • Bevorder meer landelijke duidelijkheid over de rol van samenwerkingsverbanden, verantwoor-delijkheden van betrokken partijen (bijvoorbeeld voor leerlingen die (nog) niet ingeschreven staan) en borg de kwaliteitsnormen voor onderwijs-zorgarrangementen.
  • Stimuleer en borg structurele samenwerking tussen onderwijs, gemeenten, sociaal werk, jeugdhulp en zorg, met bijzondere aandacht voor knelpunten die voortkomen uit verschillen tussen onderwijs- en jeugdhulpregio’s.
  • Borg dat (de beschikbaarheid van) maatwerkarrangementen ook juist collectief kan worden georganiseerd op scholen.
  • Benoem meer expliciet in de Memorie van Toelichting dat dit maatwerk ook bedoeld is voor kinderen en jongeren met een (ernstige) verstandelijke of meervoudige beperking.

Met deze aanvullingen kan het wetsvoorstel niet alleen meer ruimte bieden voor maatwerk, maar ook bijdragen aan een uitvoerbare, duurzame en kwalitatief hoogwaardige ondersteuning van jeugdigen, waarbij onderwijs en jeugdhulp elkaar versterken.

Lees hieronder onze volledige reactie op het wetsvoorstel:

Reactie BGZJ en SWN op wetsvoorstel maatwerk in het funderend onderwijsDownloaden

Volg deze link voor onze reactie op overheid.nl.